Weer ging iemand van ons heen: Migi Valk onze vroegere buurman 94jr oud. 

 

 

david rikkers

februari 2026

Krum 14 5768RG Meijel

 

Aanbidden

Dat was het sleutelwoord voor de verering van god. Aanbidden was de godheid hoogachten tegen hem opkijken. Maar aan-bidden heeft iets van vragen in zich. Toejuichen is toch iets anders: iemand anders geweldig vinden. Om wat hij is of gedaan heeft. Taalkundig ontwikkelde het woord tot wat we er nu onder verstaan: vereren van god. Het is zo algemeen gangbaar dat je er nauwelijks aan durft komen. Alsof je aan het leven zelf komt. Maar dat is niet zo. Wat wij onder godsdienstigheid verstaan is een bovenbouw die wijzelf hebben opgetrokken en ook zelf weer kunnen neerhalen. Wat daaronder zit (en voor ons geheim is) kun je niet weghalen: je bent hetzelf. Alles wat we zien en kunnen kennen heeft met dat geheim te maken. Daar komen we nooit achter. Dat geheim aanbidden gaat moeilijk. Het is geen persoon tenzij je die erbij denkt. In het katholicisme is dat goed te merken in de benaming onzelieveheer wat het midden houdt tussen god de vader en Jezus zijn zoon. Vanuit Jezus reconstrueer je zelf een beeld van de vader dat vanzelfsprekend niet bestaat. In de oude Romeinse liturgie richtte je het gebed onveranderd tot God de almachtige vader (Almachtige eeuwige God). Of eenvoudig toegesproken met Heer waarmee de vader bedoeld werd want het gebed besloot steevast met door onze heer Jezus Christus. Met heer werd god ook benoemd. Het was de vertaling van het Hebreeuwse JHWH (Jahweh of Jehova) en via de Griekse vertaling Kyrios als Dominus in het Latijn terecht gekomen en als Heer of HERE in het Nederlands vertaald. De godsnaam dus. God heette ook de Eeuwige Almachtige Alziende of Onzienlijke. Ik houd het op geheim. Dat begrijpt iedereen en je zegt er niets te weinig of teveel mee. Bovendien sluit het beter aan bij onze onwetendheid. Ons verstand is ontoereikend en het voorwerp god kennen we niet dan in afgeleide vorm (als je dat aanneemt maar je kunt het ook ontkennen). Je hebt dan wel een probleem. Je kunt god niet meer aanspreken. Dat schrikt sommigen af en anderen deden dat toch al niet meer of alleen in nood. Voor mij is het geheim de bodem van mijn bestaan. Heb geen keus. Mijn vrijheid is een beperkte. En ik aanbid god (om de traditionele woorden te gebruiken) door te leven. Bescheiden en invoegzaam zoals dat onder mensen gebruikelijk is.[apr2019]

 

Droefheid een ondeugd

Dat heb ik niet van mezelf maar van Baruch de Spinoza (17e eeuw). Droefheid is een emotie die je niet in de hand hebt. Maar Spinoza wijst het rationeel af. Je hebt er niets aan en je komt er geen stap verder mee. Daar heeft hij wel wat gelijk in maar met wat we nu weten over hersenwerking en de opwaardering van gevoelens kijken wij er toch anders tegen aan. We nemen wat zich voordoet aan gevoelens serieus en drukken het niet langer weg als verboden terrein. Spinoza redeneerde uit de ratio. Leven naar de ratio was het eigenlijke leven (het leven der gelukzaligen). Bij leven naar je gevoelens ging je makkelijk in de fout en daar kon je dan weer bedroefd over zijn. Dubbel ongelukkig dus. Als ik daar over nadenk besef ik dat ik eigenlijk zelden of nooit bedroefd ben geweest. Zelfs bij Annemarie en Dorine niet. Wel een gepaste droefheid maar niet vanuit de onderbuik. En ze was ook weer redelijk snel opgelost in de normale gang der dingen. Weer vlug bij de tijd. Af en toe zakte ik even weg in verdriet om wat verloren ging maar vond toch betrekkelijk snel mezelf terug in het leven van alledag. Ik was niet alles kwijt. Ik had mezelf nog en dat was genoeg. En ik was in staat mezelf te uiten in woorden. [mei2019]

 

Uitgestelde vrijheid

Telkens als Bevrijdingsdag gevierd wordt mis ik iets. Luid wordt opgegeven over de vrijheid die wij genieten. Over de vrijheid van meningsuiting. Maar nooit of zelden over het vanzelfsprekende uitstel van meningsuiting. Als je altijd maar je mening mag verkondigen overschrijd je de vrijheid van anderen. Je mag je mening laten horen als daar gelegenheid toe is. Is die er niet dan kun je beter je mening voor je houden en wachten tot een geschikt moment komt. Het anoniem spuien op social media zou aan banden kunnen worden gelegd. Dat is geen vrijheid van meningsuiting maar smijten met stenen en strafbaar. Ik zou pleiten voor gedrags bijstelling. Na de verworven vrijheid zou dit winst betekenen en de meeste mensen zouden dit willen. Meer je mond houden naast je mond opendoen. Sluit aan bij een heel oude traditie: een klein vuur dat een grote brandstapel in vlam zet (vgl Jacobus 3,5). [mei2019]

 

Slangenburg in 1999

Geen nachtdienst om middernacht en konden we elkaar pas na de ochtenddienst een Zalig nieuwjaar wensen bij de kerststal in de kloostergang. Heel de kersttijd branden daar drie waxinelichtjes voor de kribbe. Piet van den Biesen is even gekomen. Vanaf 9jan wordt algemeen bekend (via de krant) dat Toon Otten veertig jaar geleden een meisje van 4jr in Gaanderen langdurig seksueel betast heeft. Hij verhuist onmiddellijk naar de Fraters van Tilburg. Op 19jan loopt Piet van den Biesen door het huis. Gerard Helwig en gast Jos Dieles brengen Toon Otten over van het Zwijsenhuis in Tilburg naar het Verzorgingshuis van de Scheutisten in Sparrendaal bij Vught. De hoop is dat hij daar een goede oude dag heeft. Op 15feb haalt Jos Dieles ondanks de gladheid vanuit Zoetermeer Toon Otten op naar het ziekenhuis in Doetinchem voor controle. Zijn gezondheidstoestand wordt er niet beter op. Daarna op de abdij meegegeten en op zijn cel en administratiekantoor wat uitgezocht. Om 16:00 terug naar Sparrendaal. Op 22feb abt administrator Rien van den Heuvel op bezoek. Om 18:00 intens conventsgesprek. Bij hem durft ieder hardop te zeggen wat hij denkt. Er moet veel geregeld worden in convent en stilte centrum. Secretaris Wim van de Graaf heeft veel werk verzet om alle problemen rond Toon Otten Piet van den Biesen en de economie op papier te krijgen. De 24e feb wordt Co Jansen als econoom aangewezen met Wim van de Graaf als zijn assistent. Afspraken worden gemaakt (25feb) met de Benedictusgroep in Nijmegen. We zullen er alles aan doen om hen steeds meer te helpen. Jan van der Linden bezoekt met het openbaar vervoer Toon Otten in Sparrendaal en daarna Harry Hoppenbrouwers in Tilburg die vandaag (27feb) 86jr is geworden. In de refter wordt van Karen Armstrong voorgelezen De geschiedenis van God. Piet van den Biesen viert zijn 88steverjaardag op Slangenburg. Op verzoek van Rien van den Heuvel ruimt Piet van den Biesen op 18maart de abtenkamer op en met hulp van Jan Groeneweg verstookt hij veel papieren in de houtkachel. Gevolg het hele huis zit in de kou! Op Pasen (4apr) maken opvallend alleen ouderen de nachtwake mee. Het was regenachtig en in de Hoogmis zijn er een groot aantal jongeren! Piet van den Biesen is 7apr wat teleurgesteld dat de abtencel geheel wit is geschilderd. Hij hoopt over een paar maanden de oude cel van Harry Hoppenbrouwers te kunnen betrekken. Op 12apr verschijnt in de regionale pers een uitdagend artikel over het seksueel misbruik van Toon Otten 40jr geleden. Naar aanleiding daarvan is er ’s avonds een ontmoeting met de fam Phillipse uit Gaanderen samen met een parochieraadslid van de Martinusparochie in Gaanderen mv Wolsink. Heel openhartig sprak de heer Phillipse zijn teleurstelling uit over de houding van Piet van den Biesen in deze geschiedenis van 40jr gelden. Met het oog op deze ontmoeting kwam abt Rien van den Heuvel uit Oosterhout over. Zo kon ook de voor het convent onverwachte en zeer pijnlijke kwestie besproken worden. Of de teruggetreden abt Piet van den Biesen nog terug zou komen kon ontkennend worden beantwoord. Pas 15apr kon beraad plaats vinden over de toekomstige rol van Wim in ons convent. Al drie jaar heeft hij ons leven meebeleefd en belangrijke diensten verleend in verband met het aftreden van Piet van den Biesen. Er is voorgesteld dat hij zich als regulier oblaat zou binden aan onze leefgemeenschap zodat hij ons kan helpen bij de opbouw van de toekomst. Op 22apr verschijnt in de regionale media een vervelend stukje Over de sokkenpater in Gaanderen. Speciaal in de Martinusparochie is men verdeeld over de vroegere pater op de brommer. Voor onze gemeenschap heeft heel deze affaire het nadelig gevolg dat onze toekomst verwachtingen nog steeds onder druk staan. Op 6 mei staan er maar vier monniken in het koor. Met Pinksteren (23mei) is Piet van den Biesen bij ons op bezoek. De volgende dag neemt abt-administrator Rien van den Heuvel de geheel opgeknapte abtenkamer in gebruik. Was wel even wennen! 1juni is Ton Nuy even op bezoek: hij zocht informatie in onze bibliotheek. Op woensdag 2jun viert prior Gerard Helwig zijn 79e verjaardag. Wim van de Graaf vertelt uitvoerig over de juridisch ingewikkelde plannen voor de boerderij. Het draait allemaal om de mest-uitvoerrechten. Sacramentsdag viert Piet van den Biesen mee. Op Sint Jan (24jun) viert hij de 66e verjaardag van zijn professie bij ons. Van guur weer naar de volgende dag volop zomer! 8jul bericht dat Jan ’t Hoen (87jr) in het ziekenhuis is opgenomen. Gerard Helwig met Jos Dieles bezoeken hem: gunstiger dan ze dachten. Toon Otten in Sparrendaal kan zich nog niet goed vinden in de netelige positie waarin hij geraakt is. Harry Hoppenbrouwers in het Mgr. Zwijsenhuis maakt het voor zijn doen goed. Op 16 juli arriveert abt Rien van den Heuvel en is er een bespreking met prior Gerard Helwig en subprior Co Jansen. ‘s Middags lang gesprek met Wim van de Graaf. Verschillende kwesties besproken: Piet van den Biesen Toon Otten Benedictusgroep in Nijmegen (welke status?). Rien van den Heuvel neemt de beslissing over de toekomst van de boerderij voor zijn verantwoording. Twee dagen later conventsgesprek over geluidsinstallaties. Schiet niet op (slap geleid door de prior). Op 2aug komt Henry Vesseur subprior van Vaals hier een week retraite houden. Aan het eind van de maand vertelt Gerard Helwig dat Henri Vesseur zijn abt van Vaals heeft gevraagd over te mogen gaan naar het convent van Slangenburg. Tot onze schrik merkten we dat na de Vespers Piet van den Biesen bij de timmerwinkel languit gevallen is en zijn gezicht lelijk beschadigd heeft. Nol Jr Verhoeven vond hem maar hij stapte in de auto en reed naar Arnhem. Op 2sep was Toon Otten even op de abdij. Hij moest op controle bij de hartspecialist die hem gerust stelde maar het was hem aan te zien dat hij het moeilijk heeft daar in Sparrendaal. Op 7sep kwam Zr Sylvia Platte (Medische Missie Zusters) ter voorbereiding van een driedaags conventsgesprek 5 oktober. Zij laat ieder openhartig spreken over zijn motieven om het monniksleven te kiezen. Vijf monniken en Wim van de Graaf. Tot ons groot genoegen arriveert abt Rinus van den Heuvel 13sep al vóór de Middagdienst. De volgende dag 14sep komen de drie leden van het Benedictusconvent uit Nijmegen om de banden na 32 jaar opnieuw aan te gaan. Belangrijke gedachtewisseling in de aula waar Ton Nuy vertelt wat ze hadden gedaan vooral de drie jaar in Nicaragua maakte diepe indruk. Jaap Hendrix had veel assistentie verleend in ziekenhuizen en kloosters en heeft zich geweldig ingespannen voor de uitgave van Monastieke Informatie. Jos Kocken over zijn werk als geestelijk therapeut was volkomen nieuw. De groep hield nog steeds contact met de uitgetreden jongeren. Abt Rinus zou om de band steviger te maken stappen ondernemen in Rome. Op 15sep kwamen Burgemeester en Wethouders en enkele leden van de Gemeenteraad van Doetinchem op bezoek om nader kennis te nemen van de Abdij. Op 16sep bespreking Piet van den Biesen en Rien van den Heuvel over enkele financiële zaken. 17sep viert Harry Hoppenbrouwers zijn 60jarig professiefeest in zijn ziekenwagentje in de Abdij rondgereden door Wim de Froe frater van Tilburg. Ze zongen gezamenlijk het Suscipe me in tegenwoordigheid van enkele familieleden. Op 20sep is Kees Tholens een dagje bij ons. Hij maakt het vrij goed met 87jr maar loopt met wandelstok. De 30eseptember voegt Henri Vesseur zich vanuit de abdij van Vaals zich bij ons convent. Hij gaat zich inzetten voor de organisatie van het Stiltecentrum. Even komt het verschil in benadering van het Gregoriaans tussen Harry van Heyster en Henri Vesseur ter sprake. (Vesseur volgt de nieuwe Semiologie). Op 7okt worden verschillende organisatieproblemen doorgesproken ook op financieel gebied. Daar hoorden we bij Piet van den Biesen weinig over. Die avond kwamen alle vrijwilligers van de Abdij bij mekaar wat vooral door de dames gewaardeerd werd. Kerkwijdingsfeest 12okt is Piet van den Biesen bij ons. Ook 1 en 7 nov. Op het conventsberaad van 8nov wordt de vraag van Toon Otten om terug te mogen keren naar de Abdij uitvoerig besproken. Rien van en Heuvel wacht nog met zijn toestemming. Kees Tholens schrijft vanuit een ziekenhuis in Milaan waar hij is opgenomen wegens ernstige duizeligheids aanvallen (9nov). Op 6dec is Toon Otten hier om regelingen te treffen voor zijn definitief afscheid. Maar op 21dec wordt een brief van Toon Otten besproken waarin hij vraagt ondanks het besluit van abt Rien van den Heuvel van 6 dec nogmaals te overwegen om te mogen terugkeren. Met algemene instemming zal prior Gerard Helwig antwoorden dat we het besluit van Rien van den Heuvel respecteren. Piet van den Biesen viert kerst mee. [mei2019]

 

Sub specie aeternitatis

Onder het aspect van eeuwigheid aldus Baruch de Spinoza. Aan het eind van zijn levenswerk Ethica komt Spinoza te spreken over de menselijke geest die heel nauw samenhangt met de oorsprong van alles die hij god en ik het geheim noem. We doen er vervolgens niets mee tenzij het voor ons beide de bron van ons welbevinden is. Het doet me bovendien aan mijn vader denken die het aan het eind van zijn leven (hij werd 99jr) het vaak had over het leven ingaan (=sterven). Hij had dat waarschijnlijk uit het katholieke weekblad De Nieuwe Eeuw waar hij op geabonneerd was. Dat sprak hem erg aan. De rest in de katholieke kerk vond hij poppenkast. Dat was de spijker op z’n kop. Alle rituelen waar ook ter wereld zijn een doekje voor het bloeden. Het haalt niets uit. Het enige wat telt is het ondoorgrondelijke geheim. Spinoza vond en ik beaam het dat tevredenheid met je leven het hoogste geluk uitmaakt en dat komt omdat het in verbinding staat met dat geheim. [mei2019]

 

Slangenburg in sep-dec1947

Op 2 sep om 11:45 arriveert de autobus met het complete convent van Egmond op de oprijlaan noviciaat en broeders inbegrepen. Ze hebben er vijf uur over gedaan! Ze krijgen een kop chocolademelk in de Jeanne d’Arc-kamer. In het park wordt een gezellig middagmaal gehouden. Na ons diner zoeken wij hen op en worden we getracteerd op chocola en een sigaret. Eer heerst een prettige en broederlijke sfeer. Samen wandelen we naar ons landgoed waar aan bewondering geen grens komt. Bij thuiskomst wordt een foto geknipt waarna om 15:45 de Vespers gezongen worden. Vóór de koorbanken zijn banken geplaatst zodat aan beide kanten de monniken drie rijen dik staan ongekend voor onze begrippen. Zeer voldaan keert Egmond huiswaarts waar de bus om 22:00 aankomt. De Burgemeester van Doetinchem brengt ons een bezoek en bezichtigt ons landgoed waar hij enthousiast over is. Onze timmerwerkplaats zal door hem niet verhinderd worden. Harry Hoppenbrouwers is niet vruchteloos naar het Zuiden geweest: er is een grote bierton aangekomen en een aantal flessen hop voor de fabricatie van Frenet. De eerste conferentie na de vakantie kan onmogelijk doorgaan: het dogma moet wijken voor de drank! In het schuldkapittel zijn zelfbeschuldigingen te horen als ‘flessen te hebben gebroken’! Op het Naamfeest van Kees Tholens de prior (14sep) biedt Harry de eerste fles Frenet aan. Ton Nuy heeft van karton een maquette van de toekomstige priorij gemaakt met meubilair erbij! Heel geslaagd! Op 1okt treedt Jan Hendriksen bij ons als knecht in dienst. Hierdoor is 8 ha gras en bouwland in ons bezit gekomen. Op 17okt keert broeder Placidus Mensink enthousiast uit de Paulusabdij van Oosterhout terug. Hij heeft er veel gezien en geleerd oa brood bakken. Bart Grob treedt in dienst als timmerman. Bijna als heremiet en niet als cenobiet want hij werkt alleen maar en eet in de refter met de broeders. Hij wint spoedig het vertrouwen van allen. Sint Willibrord (7nov) wordt luiterrijk gevierd. Kees Tholens de prior houdt een conferentie: met voorzichtigheid en vertrouwen te werk gaan. Wij winnen het toch! Staatsbosbeheer geeft toestemming tot kappen van hout op bouwplaats. Op 21nov treedt een tweede postulant voor de broeders in. Ton Nuy heeft een mooi kruisje uit hout gesneden laat-romaanse stijl. Wim van Mierlo en Toon Otten worden 20dec in Oosterhout tot priester gewijd. In de kerstnacht is de nieuwe grote adelaar als lezenaar in gebruik. Henri Boelaars sneed hem uit eikenhout. [mei2019]

 

Deze webpagina wordt zo mogelijk maandelijks ververst. abba@davidrikkers.nl